Coğrafya
Sinop, Karadeniz kıyı şeridinin kuzeye doğru sivrilerek uzanmış bulunan Boz tepe yarımadası üzerinde kurulmuştur. Batı ve Doğu Karadeniz Bölgeleri arasında bir geçim bölgesinde yer alan il topraklara 41,2 - 43,5 kuzey paralelleri ve 34,5 - 35,5 doğu meridyenleri arasında bulunmaktadır.
Sinop 5.862 Km2'lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının % 8'ini kaplar. İl doğudan Samsun'un Alaçam, güneyden Samsun'un Vezirköprü, Çorum'un Osmancık, Kargı, Kastamonu'nun Taşköprü, batıdan Kastamonu'nun Taşköprü ve Çatal zeytin ilçeleriyle çevrilidir. 475 Km. uzunluğundaki sınırlarının 300 Km.si kara, 175 km.si denizdir.
İl olarak 8 ilçesi (Merkez ilçe hariç), 2 beldesi, 11 belediyesi ve 465 köyü bulunmaktadır. İlin nüfusu 2000 sayımına göre 225.574 olup, ayni sayıma göre İl Merkezinin nüfusu 30.502'dir. İlçeleri, Merkez, Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan, Efelek, Gerze, Saray düzü, Türkeli'dir.
Şehrin kuzeybatısında Akliman, güneydoğusunda bulunan Hamsilos koyu, eski devirlerin barınak yerlerindendir.Dağlar
İl'deki yeryüzü şekillerinin ağırlık bölümü (%74,3) oluşturan dağların yükseltileri pek fazla değildir. Sinop genel olarak engebelidir. Karadeniz kıyılarından iç kısımlara doğru görülür derecede yükselme vardır. Yüksek dağlar, daha çok doğuda ve kuzeybatıdadır. İl'in doğu tarafını Kuzey Anadolu dağlarının kolları çevreler. Bu dağlar, Karadeniz kıyısına paralel uzanırlar. Bölgedeki dağlar sık, dik ve sert değildir. En yüksek dağın 2000 m.yi aştığı görülmez.
AYANCIK'TA: Çangal Dağı 1.065 m., Zindan Dağı 1.750 m.
DIKMEN’ DE: Göztepe Dağı 1.200m.
GERZE'DE: Elma ve Köse Dağları 900 m.dir. Dıranaz 1.345 m.
BOYABAT'TA: Elekdağı 1.400 m.Bu dağlar ormanlarla kaplıdır. Güneye inildikçe, iç Anadolu'ya yaklaştıkça orman azalır.
Yaylalar
Sinop yakınlarında yayla yoktur. Boyabat ve Gerze ilçeleri yayla bakımından oldukça zengindir. Durağan ve Boyabat'ta Mehmetli, Alıç, Maarif, Gündüzlü, Darıözü, Doğaçam, Yaylacık, Uzunuz, Sakızlı, Bayat, Yassıalan, Gökadan, Buzluk yaylaları vardır. Gerze'de Altmışdört, Güdek oğlu, Avlağısökü, Kufindik, Çam Altınyayla bulunmaktadır. Türkeli ilçesinde de Kuru göl yaylası bulunmaktadır.
Ovalar
Sinop'ta ovalar genellikle kıyı ye da ırmak ovalarıdır. Daha ziyade büyük düzlükler halindedir. En önemlisi Boyabat Ovasıdır. Bu ovaya Gökırmak, Arım, Gazilere, Asarcık ovaları meydana getirir. Yüksek dağlar arasında uzanan bu ovalar çok verimli ve sulaktır. Gavur ovası da denilen Karasu Ovası ile Akliman yöresindeki Aksak ve Sarı kum ovaları kıyı ovalarıdır. Bu ovalar, yer yer bataklık durumundadır.
Vadiler
Sinop'ta Boyabat ve Durağan ilçeleri çevresinde yer alan ve Kızılırmak'ın kollarından olan Gökırmak Vadisi dışında büyük vadi yoktur. Bununla birlikte küçük akar sularca açılmış çok sayıda küçük vadi vardır. Bunlar il topraklarını engebeli hale getirmiş oluşumlardır. Gökırmak Vadisinden başka Ayancık Vadisi, Kabusu Vadisi, Kanlıdere Vadisi sayılabilir.
Akarsular
Sinop, yağışlı bir bölge olduğundan her tarafta çay ve derelere rastlanır. Bu akarsular, yağmur ve kar sularıyla beslenir. Sular yağmur mevsiminde çoğalır, dereler kabarır. Yaz aylarında azalır ye da kurur.
Çay ve nehirler ulaşıma elverişli değildir. Yatakları taşlı, akışları hızlıdır. Sulamada ve orman ürünlerinin taşınmasında yararlanılır. Hepsi Karadeniz'e dökülür.Başlıcaları şunlardır:
Gökırmak: Kastamonu'dan çıkar. Daday'da Ballıdağ eteklerinden inen sular, Daday Çayı'nı oluşturur. Bu çay Taşköprü’nün Göveren kesiminde Kastamonu'nun içinden geçen bir suyla birleşerek Gökırmak adını alır. Gökırmak Boyabat Ovası'nı sular ve doğuda Kızılırmak'a karışır.
Kızılırmak: İlin güneydoğu sınırlarını çizer. Yurdumuzun en uzun nehri olan Kızılırmak, büyük kollarından Gökırmak'ı Sinop'tan alır.
Tepe çay: Sinop'un Türkeli ilçesi ile Kastamonu'nun Çatal zeytin ilçesi arasında sınır oluşturur. Denize döküldüğü yerde hayli genişler.
Ayardın Deresi: 1.000 m yükseltide Çatakgeris Köyü yakınlarından doğar. Türkeli ilçe merkezinin hemen doğusundan denize dökülür. Uzunluğu 240 km. kadardır.
Ayancık Çayı: Küre Dağları'ndan kaynaklanan çok sayıda küçük derenin birleşmesinden oluşmuştur. Uzunluğu 90 km. kadardır, ilçe merkezinden denize dökülür.
Karasu Çayı: Küre Dağları'nda, Gündüzlü Ormanları’ndan doğar. Uzunluğu 80 km.dir. Sinop'un 8 km. batısından denize dökülür.
Çakıroğlu Çayı: Dıranaz Dağları'ndan doğar. Gerze-Sinop arasında Çakıroğlu yöresinde denize dökülür. Denize döküldüğü yerde küçük bir delta oluşturur.
Kanlı Çay: Uzunuz Dağları'nın eteklerinden doğar. Çok sayıda küçük kolu vardır. Çayağzı denilen yerde denize dökülür.
Göller: Sinop'ta çok sayıda doğal göl vardır. Bunların tamamı çeşitli jeolojik zamanlarda oluşmuştur. Başlıcaları şunlardır:
Sarıkum Gölü: Sinop yarımadasının batısında yer alan Sarıkum Gölü, il merkezine 21 km. uzaklıktadır. Gölün uzunluğu 2 Km., genişliği 750 m. ve alanı 400 hektardır. Deniz düzeyinde olan gölün suları kışın çoğalır, yazın azalır. Küçük akarsularla beslenen gölün fazla suları denize dökülmektedir.
Aksak Gölü: Karagöz'ün kuzeydoğusunda yer alan Aksak Gölü, denizle hemen ayni düzeydedir. Yılın büyük bir bölümünde saz ve kamışlarla kaplı olan gölün yüzölçümü 200 hektardır. Yağışlı dönemlerde ise gölün suları denize ulaşır.
Karagöz: Akliman'a yakın bir bölgede Aksak ve Sarıkum Gölleri yakınında yer alan, deniz düzeyindedir. Yüzölçümü 80 hektar dolayındadır. Denize uzaklığı 40-50 m. kadar olan gölün suları kışın artar, yazın ise göl kurur.
Sülük Gölü: Sinop yarımadasının üzerindedir. Yükseltisi 210 m. dolayında olan Sülük Gölü, eski bir yanardağ krateridir. Derinliği 1-2 m.dir Yaz mevsiminde kurur.
Akgöl: Ayancık İlçesi’nin güneyinde Ayancık Boyabat yolunun 31. Km.sinde, 4 Km. içeride yer alan Akgöl, çevresinde sık çam ormanlarının oluşturduğu Çangal ve Akgöl ormanları içinde bulunmaktadır.
Bitki Örtüsü
Sinop yöresi, Karadeniz ikliminin bir özelliği olarak her zaman yağış aldığından orman ve bitki örtüsüyle kaplıdır. Ormanlar hem zengin hem de çeşitlidir. Çam, köknar, meşe, gürgen, kayın, dişbudak, karaağaç ve kavak baslıca türlerdir. Ağaç denizi olarak nitelendirilen Çangal Ormanları, Ayancık, Türkeli ve Boyabat yörelerini kaplar. Dıranaz, Göztepe, Soğuksu ve Elekdağı Ormanları da hem önemli doğal güzellikleri oluşturur, hem de ekonomik yönden büyük değer taşır.
Ormanların altında yaban menekşesi, çuha çiçeği, mayıs karanfili, küçük kırlangıç otu, ciğer otu gibi bitkilere de rastlanır.
Sinop yöresindeki bitki örtüsü, çok çeşitli ağaç türlerinden oluşmuştur. kıyı şeridinde Akdeniz bitkileri de görülür. Meşe, defne, karaağaç, çınar, fındık, kızılcık, kayın, gürgen, karaçam ve sarıçamdan oluşan bu bitki örtüsü, yükseltinin 1.800 m.ye ulaştığı kesime kadar yayılır.
İlin güneyine doğru gidildikçe iklim kuraklaşmaya başlar. Bu kesimde kuzeydeki gür bitki örtüsünün yerini Bozkır bitkileri alır.
İklim Verileri
Sinop, Doğu ve Batı Karadeniz iklim özelliklerinin iç içe geçtiği bir yöredir, ilde mevsimler arası sıcaklık farkları pek büyük değildir, ilin kuzey kesiminde Karadeniz iklim tipi görülür, güney kesimlerinde ise Karadeniz ikliminin etkisi giderek azalır. Burada yağışlar azalır, sıcaklık düşer ve Bozkır ikliminin etkileri görülür.
Sıcaklık
Sinop il Merkezinde yıllık sıcaklık ortalaması 14 derece, en yüksek sıcaklık 29.4 derece, en düşük sıcaklık -2 derecedir. Yıllık nispi nem ortalaması % 78'dir.
Kaynak: Sinop İl Yıllığı, 1993